Herken de 4 stappen voorafgaand aan een burn-out

Herken de 4 stappen voorafgaand aan een burn-out

Burn-out ben je niet van vandaag op morgen. Dat bouwt zich op. Er zijn 4 duidelijke stappen of fases te onderscheiden die aan een burn-out voorafgaan. Inzicht in die stappen kunnen je helpen om op tijd in te grijpen en het tij te keren.

Samenwerking van lichaam en geest

Burn-out is in feite een gevolg van een opeenstapeling van stress en te weinig rust of herstel. Dit heeft het systeem uitgeput. Daaruit blijkt ook dat burn-out niet alleen een psychische maar ook een lichamelijke component in zich heeft. Herstellen van een burn-out doe je dan ook op verschillende vlakken en is een samenwerking van lichaam én geest.

Ik ontvang veel mensen die gevoelsmatig richting een burn-out gaan of in de herstelfase zitten. In de omschrijving van de klachten komt deze lichamelijke component ook duidelijk terug. Klachten zoals duizeligheid, niet of slecht slapen, moe, lusteloos, geen energie, een pijnlijk lijf. Lichamelijke alarmbellen die je serieus moet nemen. En die te relateren zijn aan de stappen richting een burn-out.

Stap 1: Risicofase

De stress begint zich op te stapelen en dat uit zich in het dagelijks leven. Je hebt het gevoel teveel te moeten doen in te weinig tijd. Eigenlijk vraagt je lichaam om rust, maar je komt moeilijk in slaap. En waar je eerst energie van kreeg, voelt nu als een verplichting. In deze fase kun je het tij nog keren. Met coaching kan je inzicht krijgen in de patronen die dit veroorzaken. Streep weg wat niet echt noodzakelijk is en zorg voor een gezond herstel.

Tip: In de burn-out workshops die ik geef, wordt in de interactie met het paard vaak een bepaald patroon zichtbaar. Een patroon van teveel op de ander gericht zijn en te weinig aandacht bij jezelf houden. Belemmerende overtuigingen als ‘doe ik het goed’ of ‘waar heeft die ander nu behoefte aan’ spelen hierin regelmatig een rol. Een hulpmiddel om de aandacht weer terug te brengen bij jezelf, is je bewust te worden van je ademhaling en gronding. Zo kun je beter voeling houden met je eigen grenzen en behoeftes.

Stap 2: Chronische overbelasting

De opgestapelde stress in nu chronisch geworden. Dit is de fase waarin de lichamelijke klachten ontstaan, zoals duizeligheid, waar de dokter vaak geen aanwijsbare reden voor kan vinden. Ook ben je in nu snel boos, huilerig of geïrriteerd. Je hebt een aanhoudend gevoel van haast, waardoor dingen vaak onhandig of slordig gaan. ’s Nachts word je vaak wakker, je gejaagdheid zorgt voor een minder diepe slaap wat je nachtelijke herstel geen goed doet.

Neem jezelf en alle tekenen serieus: ga naar de huisarts. Verminder je belasting om een burn-out te voorkomen. Coaching in deze fase kan je helpen om je belemmerende patronen en blokkades te doorbreken.

Tip: Door je aandacht niet bij jezelf te houden, is het mogelijk om voorbij te gaan aan signalen en onderliggende issues. Vaak om pijn of verdriet te maskeren. Je zet daarmee iets buiten beeld en ook dit is in de paardencoachings rondom burn-out een terugkerend thema. Dit kan een verstoorde relatie met vader of moeder zijn, wat heeft gezorgd voor compensatiegedrag dat je ook op je werk vertoont. Maar ook een verlies of een heftige ervaring kan je gedrag op onbewust niveau beïnvloeden.

Stap 3: Instorting

Deze fase duurt 1-10 dagen en is de laatste stap voordat je echt burn-out bent. Je merkt dat je klachten snel erger worden. In een laatste opleving maak je wilde plannen en voel je even geen vermoeidheid meer. Je slaat als het ware op hol met extreme fantasieën en sterke stemmingswisselingen. Een laatste stuiptrekking voordat je aan de burn-out zult moeten toegeven. Grijp nu in! Ga naar de dokter. Zorg dat je niet daadwerkelijk opgebrand raakt.

Tip: Het is de uitdaging om je bewust te worden van het gedrag dat je hier heeft gebracht en er verantwoordelijkheid voor te nemen. Op het moment dat je inziet dat jij jezelf in deze situatie hebt gebracht, kun je gaan sturen. Dan kun je andere keuzes maken, waarmee je deze belemmerende patronen doorbreekt.

Stap 4: Burn-out

Je bent ziek, opgebrand. Het lijf is op, het hoofd heeft geen rem meer. Je kunt je bed niet meer uitkomen. Je kunt je niet meer concentreren. Gedachten tuimelen door je hoofd, vaak nare, duistere gedachten. Het is je ook aan te zien, je bent bleek en grauw. Zonder de twinkel in je ogen. Geef je eraan over. Meld je ziek en neem contact op met de huisarts voor een psycholoog/therapeut/coach.

Tip: Combineer het psychische herstel met lichamelijk herstel door onder andere de juiste voeding, goede beweging en het aanwennen van ontspanningsoefeningen. Na een eerste periode van rust, komt het moment om ook te kijken naar je patronen en je gedrag. Waarbij de stappen bewustwording – verantwoordelijkheid – kiezen cruciaal zijn om een wezenlijke verandering te realiseren.

De kern van een burn-out

In de kern gaat het voorkomen van een burn-out om de balans tussen spanning en ontspanning, gevoed door bewuste keuzes in gedrag. Of zoals een deelnemer van een burn-out workshop zo treffend zei:

Ik neem vooral mee dat ik meer mag ontspannen en gaan geloven dat ik ertoe doe. Niet alleen voor anderen klaar staan, maar juist ook voor mezelf.

Ben jij benieuwd naar jouw belemmerende patronen? Neem dan contact met mij op voor een persoonlijke coaching. Ik ontmoet je graag.

Liefs,

Ariënne

 

Informatie deels uit: Opgebrand, J. van der Burgh & H. Reijnen


Gepost onder Coaching met de tag Stress en Burn-out Coach

Arienne Post

door Ariënne Post

Reacties